Stichting Synagoge Enschede

De Stichting Synagoge Enschede heeft het initiatief genomen tot het leggen van ‘Stolpersteine’ in Enschede. Het betreft een meerjarig project waarmee in het voorjaar van 2011 is begonnen. Het streven is om in september 2012 de steentjes te plaatsen.

Stolpersteine

Sinds het jaar 2000 legt de Duitse kunstenaar Günter Demnig (Berlijn, 1947) zogenoemde Stolpersteine (letterlijk: Struikelstenen). De Stolpersteine zijn gedenktekens die worden aangebracht op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Deze Stolpersteine herinneren onder andere aan Joden,Stolpersteine Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen en Jehova’s getuigen. 
Het idee achter de Stolpersteine is dat een mens pas is vergeten, wanneer zijn naam is vergeten. Op de stenen zijn, in een messing plaatje, de naam, geboortedatum, deportatiedatum en plaats en datum van overlijden gestanst.
In Nederland zijn er op verschillende plaatsen Stolpersteine gelegd. In Glanerbrug werden in 2009 vijf Stolpersteine gelegd. Ook in Almelo, Borne, Haaksbergen en Rijssen zijn een aantal Stolpersteine gelegd.

Voor wie

De meeste Stolpersteine die in Enschede gelegd zullen worden, zullen voor Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog zijn. De Stichting Synagoge Enschede wil echter ook voor andere slachtoffers van het nazibewind Stolpersteine leggen. Hierbij zijn er wel een aantal praktische problemen in het zoeken van bepaalde slachtoffers. Het is niet altijd duidelijk waarom mensen zijn omgebracht.
In eerste instantie lijkt het om ongeveer 700-800 personen te gaan die voor een Stolperstein in aanmerking zouden komen. Ongeveer 650 van deze mensen zijn Joods. Volgens het archief van de gemeente Enschede zijn 630 Joodse inwoners van Enschede in een concentratiekamp omgebracht.

Welke informatie

Op een Stolperstein wordt de naam, geboortedatum, deportatiedatum en plaats en datum van overlijden weergegeven. Om de steentjes te kunnen leggen moet men bovendien weten wat het laatste zelfgekozen adres is geweest.
De Stichting Synagoge Enschede wil echter meer informatie van de slachtoffers zoeken. Te denken valt aan gezinsverbanden, beroepen en verhalen over de mensen. Voor een deel zijn deze gegevens te vinden in het archief van de gemeente Enschede. Ook het Joods monument, een website van het Joods Historisch Museum, in een belangrijke informatiebron. Daarnaast hopen we dat mensen hun herinneringen met ons willen delen.

Extra projecten

Voortvloeiend uit de Stolpersteine wil de Stichting Synagoge Enschede verschillende activiteiten organiseren. Te denken valt aan een wandeling of fietstocht langs een aantal steentjes waarbij de verhalen van de slachtoffers onder de aandacht worden gebracht. Ook zullen er educatieve projecten worden ontwikkeld. Het streven is bovendien om een boek uit te geven met de verhalen over de slachtoffers en een documentaire te maken.

Bijdragen

U kunt op meerdere manieren bijdragen aan het project. Voor het adopteren van een of meer Stolpersteine kunt u contact opnemen met ons kantoor. Uiteraard kunt u ook een bijdrage leveren aan de andere activiteiten die rondom het project worden georganiseerd.
Wilt u een bijdrage leveren aan het onderzoek? Ook dan verzoeken we u contact op te nemen met ons kantoor. We hebben onder andere behoefte aan mensen die in de archieven op zoek willen naar informatie. Dat kan over een persoon, maar ook over meerdere personen. U kunt voor meer informatie contact met ons opnemen. Ook als u herinneringen heeft aan Enschedese slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog horen wij graag van u. Alleen met uw hulp kunnen we een zo compleet mogelijk beeld schetsen. Op de website van het stadsarchief Enschede vindt u lijsten met de namen van de Joodse slachtoffers en lijsten met de namen van de niet-Joodse slachtoffers.  

   twinsense-wit.png     mm.png
Stichting Synagoge Enschede  |  Postbus 237  |  7500 AE Enschede  |  (t) 053 - 43 24 507  |  (e)  info@synagoge-enschede.nl